Latest News

Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2016

Όσα κι αν ξέρεις, δεν είναι ποτέ αρκετά

«Όποιος την ιστορία του την ίδια δεν ξέρει, το πώς και το γιατί εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια, στης αμάθειας το σκοτάδι μένει και ζει μονάχα απ’ τη μια στην άλλη μέρα». 





Όποιος διάβασε τον «κόσμο της σοφίας», θα θυμάται τις αρχικές φράσεις του Γκαίτε, πριν ξεκινήσει το ταξίδι του στον κόσμο της φιλοσοφίας. Ένα ταξίδι ενδιαφέρον και κοπιαστικό, σε διαφορετικούς και άγνωστους τόπους, που δε σταματάει ποτέ.


Φανταστείτε λοιπόν πως ένας φιλόσοφος είναι σαν έναν ταξιδιώτη, έναν εξερευνητή. Αποσκευές όμως δεν έχει, δεν πήρε μαζί του, αφού εξαρχής ήξερε πως δε θα του χρειαστούν. Το μόνο που κουβαλάει είναι καθαρή σκέψη, όρεξη για να μάθει και μια βασική αρχή. «Ένα ξέρω, ότι δεν ξέρω τίποτα». 

Μια φράση που άνηκε στο Σωκράτη, σε έναν από τους μεγαλύτερους εξερευνητές-φιλοσόφους που πέρασαν απ’ τον τόπο μας. Ένας αυθεντικός φίλος της περιπέτειας -γιατί για να κερδίσεις τη σοφία θα μπεις σε μια ατέλειωτη δράση- ξεκινά με αυτή την αρχή. Όσα κι αν ξέρει, δεν του είναι αρκετά. Έτσι, βρίσκει τρόπους να μαθαίνει περισσότερα. 

Δεν απορρίπτει καμμιά συζήτηση και κανέναν άνθρωπο, ούτε «λογοκρίνει» αντίθετες απόψεις. Ίσα-ίσα μαθαίνει από αυτές. Έτσι κι αλλιώς, ένα χαρακτηριστικό του σοφού, είναι να ακούει ακόμα κι όσους δεν ξέρουν. Γνωρίζει ότι κι από αυτούς θα μάθει.

Γι’αυτό ξεκίνησε και το ταξίδι του. Για να μάθει να διαφωνεί κι έτσι να μπορεί να καταλάβει, τι θα κερδίσει μέσα από ανθρώπους που είναι τελείως διαφορετικοί απ’ αυτόν. Φανταστείτε τον να κάθεται γύρω από ανθρώπους και να ακούει θεωρίες, όπως ακριβώς τα παιδιά βρίσκονται γύρω από έναν παραμυθά που τους ταξιδεύει σε μαγικές περιπέτειες. 

Η φιλοσοφία λοίπον για τον ταξιδιώτη μας, είναι αυτό ακριβώς. Ένα μαγικό ταξίδι στο κόσμο της νόησης, που θα του δείξει πως όσα θεωρούσε δεδομένα από κάπου ξεκίνησαν ή και ακόμα, ότι δεν είναι αλήθεια όσα του έμαθαν. Βλέπετε πριν ξεκινήσει το ταξίδι στον κόσμο της φιλοσοφίας δεν είχε μάθει να σκέφτεται, αφού θεωρούσε σωστά όσα του έλεγαν οι άλλοι και άκριτα τα δεχόταν.

Τι είναι αυτό που κάνει τη φιλοσοφία τόσο σημαντική λοιπόν; Όλη η ζωή μας είναι γεμάτη από αινίγματα. Σε κάθε δρόμο, σε κάθε απόφαση. Μικρά ή μεγάλα που εμποδίζουν ή καθυστερούν την εξέλιξη μας. Για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο, οφείλουμε να βρούμε τις λύσεις τους. Η σοφία λοιπόν, έρχεται να μας προσφέρει τις απαντήσεις. 

Παίρνει δύναμη από την έμφυτη περιέργειά μας και μας παρέχει το εργαλείο για να τα λύσουμε. Έρχεται να μας θυμίσει λοιπόν, να μην απορρίπτουμε τη γνώση, ώστε να μην βάλουμε φρένο στην εξέλιξή μας. Σαν μια «ενοχλητική» φωνούλα, που ξαφνικά ακούγεται, όταν νομίζουμε ότι ξέρουμε. Και μας σπρώχνει να προβληματιστούμε περισσότερο. Έτσι, θα γίνουμε ταξιδιώτες στον κόσμο της.

Όσο συνεχίζει λοιπόν αυτό το ταξίδι θα περάσει από πολλά στάδια. Θα εκπλαγεί, θα αμφισβητήσει, θα καταλάβει και θα υιοθετήσει πολλά απ’ τα διδάγματα που έλαβε. Το σπουδαίο είναι πως θα ενισχύσει την άποψή του, για όλα όσα θεωρούσε πως ήξερε και τελικά δεν τα γνώριζε. 

Θα ξαναβρεί ιδέες και αξίες που θεωρούσε περασμένες και θα δει πως είναι επίκαιρες. Μέσα λοιπόν σε αυτή την πορεία, θα συναντήσει και κάποιους άλλους. Ίσως ξεκίνησαν, όπως αυτός, με όρεξη για να καταλάβουν πολλά από αυτά που δεν ήξεραν, αλλά τελικά έπεσαν σε μια βασική παγίδα. Νόμισαν πως έμαθαν τα πάντα. Δεν έγιναν φιλόσοφοι -αν και πιστεύουν πως είναι- κι εν τέλει έγιναν μωρόσοφοι.

Θεωρούν πως είναι πολυμαθείς, ενώ δεν έχουν κρίση για τίποτα. Κυριαρχούν μέσα στη μετριότητα, που έχει συνδέσει τις μεγάλες βιβλιοθήκες ή τα «ψαγμένα» βιβλία, που φυσικά έχουν διαβάσει, με την ουσία. 

Έτσι λοιπόν, ο μωρόσοφος με τα χαρακτηριστικά της επιδειξιομανίας και της έπαρσης, έχει καταφέρει το επιφανειακό να θεωρείται ουσιαστικό. Η επιδερμική σχέση με τη γνώση όμως, ποτέ δεν μας έκανε σοφούς. Ίσα-ίσα μπορεί να μας κάνει επικίνδυνους. 

Η ανάγνωση ενός αποσπάσματος ή η υιοθέτηση μιας ιδέας, χωρίς να μας έχει προκαλέσει απορία κι έρευνα, δεν θα φέρει τις απαντήσεις στα αινίγματα που μας περιτριγυρίζουν. Αντίθετα, θα μας οδηγήσει σε ακόμα βαθύτερα σκοτάδια.

Αυτό που κέρδισε λοιπόν μέσα απ’ τη γνωριμία με θεωρίες, τόπους, έστω και τους μωρόσοφους, είναι πως μέσα στον κόσμο της φιλοσοφίας, αυτή η «ενοχλητική» φωνούλα τον έμαθε να αγαπάει τη γνώση κι έτσι να νιώθει πλέον ελεύθερος σε σχέση με αυτό που ήταν, καθώς ξεκίνουσε. 

Μπήκε χωρίς αποσκευές και προβληματισμούς και γυρνάει με ένα μυαλό γεμάτο αλήθειες και απορίες. Κατάλαβε πως ποτέ δεν θα μάθει «τα πάντα». Έτσι κι αλλιώς, ξέρει πως είναι άδικος κόπος να οριοθετήσει τη γνώση και να πέσει στην παγίδα του «εγώ ξέρω».

Ως φίλος της σοφίας πλέον θα την τιμά στην καθημερινότητά του κάνοντας πράξη, όσα έμαθε. Θυμήθηκε πως κάποτε ο Περικλής στον επιτάφιο είχε πει «φιλοσοφοῦμεν ἄνευ μαλακίας», προς απάντηση στις κατηγορίες για νωθρότητα των Αθηναίων. Αυτή η νοοτροπία είναι που αρμόζει να επιβεβαιώνεται και σήμερα. Όχι μόνο λόγια για ιδεές και αρχές λοιπόν, αλλά και έργα.

Πηγή: mindthetrap.gr
loading...
« PREV
NEXT »